Introdukcja a ewolucja biosfery


Autor pracy dyplomowej: Anna Pilawska-Sita
Promotor : mgr inż. arch. Eugeniusz Skrzypczak
Konsultacje przyrodnicze: Wojciech Solarz 

Projekt obiektu edukacyjnego przybliżającego tematykę introdukcji gatunków obcych, oraz wyjaśniającego mechanizmy naturalnej ewolucji biosfery. Budynek dzieli się na strefę ekspozycji stałej, analizującej problemy zmian w ekosystemach, oraz części zmiennej, prezentującej instalacje przestrzenne wykonywane przez zaproszonych specjalistów lub dzieci w trakcie warsztatów.

Słowo introdukcja w nomenklaturze biologicznej oznacza sprowadzenie na określony obszar nowych gatunków roślin lub zwierząt. Bywa, że w wyniku tego procesu rodzime gatunki fauny i flory wymierają, co negatywnie wpływa na ekosystem danego terenu. Problem inwazji biologicznych pozostaje jednym z najmniej zbadanych, najbardziej nieprzewidywalnych oraz najsłabiej rozpoznawanych zagrożeń dla różnorodności biologicznej.











Konrad Lorenz
Altenberg
latem 1949

Albowiem prawdy przyrody ożywionej mają w sobie urzekające i budzące
szacunek piękno i jeszcze bardziej zachwycają, gdy zgłębiamy ich tajemnice i osobliwości. Absurdalne jest twierdzenie, iż rzeczywistość badań naukowych, wiedza oraz znajomość naturalnych zależności pomniejsza radość obcowania z cudami natury. Wręcz przeciwnie: człowieka głębiej i mocniej porusza żywa strona natury, jeżeli więcej o niej wie





Priorytetem wyboru lokalizacji projektowanego obiektu edukacyjnego było sąsiedztwo ZOO. W Poznaniu są dwa ogrody zoologiczne: Stare ZOO położone w centrum miasta i Nowe ZOO znajdujące się w sąsiedztwie Jeziora Maltańskiego. Wybór padł na nowe ZOO zlokalizowane daleko od centrum, przy drodze dojazdowej, wzdłuż której ciągnie się długi pas zieleni, o znacznym spadku terenu. Ze względu na kontekst miejsca, pierwszym założeniem dla projektu było wkomponowanie się w teren i zielony dach. Drugim, aby obiekt nie dominował i nie deklasował miejsca.










Bryła obiektu jest podporządkowana otoczeniu – przyrodzie. Ekspozycja, została skonstruowana w taki sposób, by wchodząc do środka można było uczestniczyć w samodzielnym odkrywaniu i eksplorowaniu zawiłych i tajemniczych osobliwości świata przyrody.

Wewnętrzną kompozycje obiektu wyznaczają cztery różne funkcje zawarte w jego obrębie. Część główna, czyli sale ekspozycyjne eksplorujące temat introdukcji a ewolucji biosfery płynnie lawirują miedzy prostoliniowo zakomponowaną częścią administracyjną z zapleczem technicznym jak również częścią usługową i salą wielofunkcyjną z zapleczem.









W rezultacie naturalnego rozwoju biosfery jesteśmy w stanie obserwować i nazwać mechanizmy pozwalające na zachodzenie w niej zmian. Co ciekawe, dokładnie te same rodzaje oddziaływania zachodzą podczas introdukcji obcych gatunków i stanowią o jej negatywnych skutkach.
Dlatego by zrozumieć sam proces introdukcji warto przyjrzeć się ogólnym mechanizmom ekologicznym umożliwiającym zarówno naturalne zmiany biosfery, jak i gwałtowną ekspansję gatunków zawleczonych na nowe tereny przez człowieka. Praca stanowiła więc analizę tych ogólnyc zależności ekologicznych.



Wybrane szkice analityczne mechanizmów (od lewej: intensywne drapieżnictwo, roślinożerność, pasożytnictwo, konkurencja o pokarm i miejsce schronienia):








Introdukcja


Praca dyplomowa dostała nagrodę im. Marii Dokowicz za najlepszą pracę magisterską wykonaną na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu w 2016 r. W efekcie projektowi została poświęcona autorska wystawa, która odbyła się w styczniu/lutym 2017 r. w Galerii DESIGN UAP. Na potrzeby ekspozycji praca została rozszerzona o instalację przestrzenną “Pasożytnictwo” obrazującą jeden z procesów omawianych w projekcie.




Introdukcja

koordynacja: Julia Błaszczyńska
Galeria DESIGN UAP
ul. Wodna 24
Poznań


Autor plakatu:  Grzegorz Myćka
 2016





Zdjęcia z wystawy Sławomir Obst
 2016